हेटौंडा टुडे
हेटौंडा । वर्षायाममा प्रायःजसो हामी सबैको छालामा विभिन्न प्रकारका समस्याहरु देखा पर्न सक्छन् । उच्च आर्द्रता र भिजेको लुगाले छालालाई ब्याक्टेरिया र फंगस बढ्नका लागि राम्रो ठाउँ बनाउँछ। उचित हेरचाह बिना मौसमी चीजले संक्रमण बढाउन सक्छ। तर मानिसहरूले प्रायः यसलाई बेवास्ता गर्छन् र यी रोगहरू बिस्तारै बढ्न थाल्छन्। र, कतिपय अवस्थामा हामीले ध्यान दिंदादिदैं पनि छालामा विभिन्न समस्याहरु देखा पर्दछ ।
वर्षायाम लागे सँगै ज्वरो आउने, रुघा खोकी लाग्ने, डाइरिया हुने जस्ता समस्या देखापर्छ । यस बेला हाम्रो पाचन यन्त्र कमजोर हुने र खानेकुरा सजिलै पच्दैन । रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता पनि कमजोर हुन्छ । त्यसैले वर्षामा संक्रमित रोगको भय हुन्छ ।
वर्षायाममा प्रायःजसो हामी सबैको छालामा विभिन्न प्रकारका खटिरा तथा बिबिराहरु देखा पर्न सक्छन् । हामीले शरीरमा आएका त्यस्ता खटिरा र बिबिराहरुलाई ध्यान नदिंदा यसले हाम्रो शरीरमा दीर्घकालीन रुपमा समेत असर पार्न सक्छन् ।
यस मौसममा हुने संक्रमणहरू के–के हुन् र त्यसबाट बच्न के गर्न सकिन्छ? आज यसबारे जानौंः
एथलीट फुट
मनसुनको मौसममा एथलीट फुट छालाको सामान्य समस्या हो। उच्च आर्द्रता र भिजेको जुत्ता फंगस फस्टाउनका लागि उपयुक्त ठाउँ हो। यो अवस्थाले सामान्यतया औंलाहरू बीचको छालालाई असर गर्छ। रातो हुने, चिलाउने, फुट्ने वा छालाको बोक्रा जस्ता लक्षण देख्न सकिन्छ। एथलीट फुटबाट बच्नका लागि आफ्नो खुट्टा सफा र सुख्खा राख्नुहोस्। तिनीहरूलाई राम्रोसँग धुनुहोस् र राम्ररी सुकाउनुहोस्। आवश्यक परेमा एन्टिफंगल पाउडर प्रयोग गर्नुहोस्। सधैं सफा, सुख्खा मोजा र जुत्ता लगाउनुहोस्।
दाद
दाद एक सामान्य फंगल संक्रमण हो, जुन छालामा रातो दागको रूपमा देखा पर्दछ। यो अत्यन्तै चिलाउने हुन्छ। यसलाई रोक्नका लागि आफ्नो शरीर सफा र सुख्खा राख्नुहोस्। एन्टिफंगल क्रिम वा पाउडर प्रयोग गर्नुहोस् र खुकुलो सुती लुगा लगाउनुहोस्। अरूसँग तौलिया वा लुगा साझा नगर्नुहोस्। खुला र हावा लाग्ने जुत्ता लगाउनुहोस् र सधैं भिजेको लुगा छिटो परिवर्तन गर्नुहोस्। मोजा र जुत्ताहरू फेरि लगाउनु अघि पूर्ण रूपमा सुक्नुपर्छ। यदि दाद फैलियो र दुई हप्ताभित्र निको भएन भने डाक्टरलाई भेट्नुहोस्।
एरिथ्रास्मा
एरिथ्रास्मा छालाको संक्रमण हो। कम्मर, काखी वा औंलाको बीचमा छालाको रेखामा गुलाबी वा खैरो दागको रूपमा देखा पर्दछ। यी दागले चिलाउन वा हल्का जलन हुन सक्छ। यसबाट बच्नका लागि दैनिक एन्टिब्याक्टेरियल साबुनले नुहाउनुहोस्। छालालाई सुख्खा राख्नुहोस् र एन्टिब्याक्टेरियल पाउडर प्रयोग गर्नुहोस्। टाइट लुगा लगाउनबाट जोगिनुहोस्। भिजेको लुगा चाँडै परिवर्तन गर्नुहोस् र ताजा हावा छालाको रेखामा पुग्न दिनुहोस् ताकि ओसिलोपन जम्मा नहोस्। यदि दुई हप्तापछि दाग बिग्रन्छ, पीडादायी हुन्छ, वा मधुमेह जस्ता स्वास्थ्य समस्या छन् भने डाक्टरलाई भेट्नुहोस्।
फोलिक्युलाइटिस
यो छालाको अवस्था हो जुन पसिना, आर्द्रता वा घर्षणको कारणले कपालको फोलिकल्स सुन्निएपछि हुन्छ। यो कपालको जरा वरिपरि रातो र चिलाउने पिम्पलबाट सुरु हुन्छ। यसलाई रोक्नका लागि नुहाउँदा एलोभेरा वा पातलो चिया रूखको तेल प्रयोग गर्नुहोस्। हप्तामा एक पटक धेरै नरम ब्रश र कोमल हातले एक्सफोलिएट गर्नुहोस् र दागमाथि दाढी गर्नबाट बच्नुहोस्। यदि दाग फैलियो भने एक हप्ताभित्र निको भएन वा पीडादायी वा सुन्नियो भने डाक्टरलाई भेट्नुहोस्।
गर्मीका कारण हुने दाग
गर्मीका कारण हुने दागहरू गर्मी र आर्द्र मौसममा पसिनाको छिद्रहरू बन्द हुँदा देखा पर्छन् र वर्षायाममा यो धेरै सामान्य हुन्छ। तिनीहरू साना रातो वा सेतो दागको रूपमा देखा पर्छन् र चिलाउँछ। काँटेदार तातो सामान्यतया घाँटी, छाती वा छालाको रेखाहरूमा हुन्छ। यसबाट बच्नका लागि पंखा वा एसी मुनि बस्नुहोस्, खुकुलो लुगा लगाउनुहोस्, चिसो नुहाउनुहोस् र आफ्नो छालालाई बिस्तारै सुख्खा गर्नुहोस्। बाक्लो क्रिम वा पाउडर लगाउनबाट जोगिनुहोस्। क्यालामाइन वा ओटमिल जस्ता लोशनहरू प्रयोग गर्नुहोस्। यदि काँटेदार तातो केही दिनभन्दा बढी समयसम्म रह्यो, बिग्रियो, पीडादायी भयो, रातो भयो वा ज्वरो आयो भने डाक्टरलाई भेट्नुहोस्।
त्यसैगरी यस मौसममा चिसो लाग्ने, ज्वरो आउने समस्या बढी देखिन्छ । वर्षातमा के कारणले यस्तो समस्या देखापर्छ त ? सबैभन्दा पहिलो त्यसबारे जान्नुपर्छ ।
रोग फैलाउने कारण
– ठाउँ-ठाउँमा पानी जम्मा हुन्छ, त्यसमा लामखुट्टे फैलन्छ । डेंगु, मलेरिया फैलाउन यहि नै एउटा कारण हुनसक्छ ।
– बिषालु जीव, जन्तु, किरा, झिँगा आदिले पानी र खानेकुरा संक्रमित बनाउँछ ।
– हावामा फोहोरको संक्रमण फैलनु ।
– पित्त दुषित हुनु , किनभने पित्त वाट हुने रोग ज्वरो आउनमा सबैभन्दा ठूलो कारण बन्छ ।
– तातो शरीर तुरुन्तै चिसो लाग्नु ।
– तेज घाममा हिँडडुल गर्नु
– पानीमा भिज्नु
लक्षण के हुन्छ ?
– टाउको दुख्ने
– पिसाबको रंग रातो हुनु
– बेचैनी महसुष हुनु
– अधिक तिर्खा लाग्नु
– जोर्नी दुख्नु
कसरी अपनाउने सावधानी
– ज्वरो आयो भने खुला हावा आउजाउ गर्ने कोठामा बस्नुपर्छ । जति सकिन्छ, आरम गर्नुपर्छ ।
– हल्का र सुपाच्य खानेकुरा खानुपर्छ ।
– दुध, चिया, जुस पिउनुपर्छ । तर, भुटेको, तारेको, मसलेदार खानेकुरा खान हुन्न ।
– धेरै शारीरिक श्रम गर्नु हुन्न ।
